Nuôi trồng - Khai Thác Thủy Sản Nuôi trồng - Khai Thác Thủy Sản
Đóng tàu vỏ thép khai thác thủy sản – và những vấn đề cần giải quyết
02:31 | 28/08/2014 Print   E-mail    

Việc Nhà nước triển khai đóng tàu vỏ thép cho ngư dân đã nhận được sự đồng tình ủng hộ của chính quyền các địa phương. Chương trình cho vay ưu đãi, đóng tàu vỏ thép như một làn gió mát giúp ngư dân vững tin vươn khơi, bám biển. Tuy nhiên, bên cạnh những kỳ vọng vẫn còn nhiều việc phải bàn.
1. Không phải chỉ bắt đầu từ đóng con tàu vỏ thép cho ngư dân như thế nào, mà còn phải quan tâm đến khai thác, sử dụng thế nào cho hiệu quả.
Một chủ trương đúng thì việc hỗ trợ ngư dân đóng tàu vỏ thép vươn khơi “thành hay bại” phụ thuộc quyết định vào việc tổ chức triển khai có bảo đảm tính đồng bộ hay không. Đặc biệt phải bám vào hai mục tiêu chủ chốt là phát triển kinh tế nghề cá và góp phần bảo vệ an ninh chủ quyền biển đảo của Tổ quốc.   
Tàu vỏ thép bên cạnh ưu điểm như: Khả năng đi biển dài ngày, có tính năng vận hành ổn định và an toàn nhờ được trang bị các thiết bị hàng hải hiện đại thì vẫn còn những khiếm khuyết về kỹ thuật, tiêu hao xăng dầu lớn, giá thành cao, trục vớt khó khăn khi gặp rủi ro, phải chi phí chống hà bám, ngư dân không tự sửa chữa như tàu gỗ được... Rõ ràng, không phải chỉ bắt đầu từ đóng con tàu sắt thế nào, mà phải quan tâm đến khai thác, sử dụng thế nào cho hiệu quả.
Hiện tại nước ta lực lượng đánh bắt thủy sản ở vùng biển ven bờ vẫn là chủ yếu. Lực lượng đánh bắt xa bờ lâu nay được xem là đại diện cho một nghề cá lớn chưa theo đúng nghĩa của nó. Cho nên trước tiên đầu tư đóng tàu đánh cá vỏ thép chỉ nên ưu tiên cho hoạt động đánh bắt cá xa bờ để từng bước xây dựng thành nghề cá lớn mang tính thương mại và có tính cạnh tranh.
Vì tàu sắt mà đóng nhỏ sẽ không hiệu quả nhưng với cá nhân ngư dân mà vay đóng tàu sắt to thì kinh phí lại quá lớn với thực lực của họ. Vì vậy, nên thành lập các tổ đội đánh cá do ngư dân tự nguyện “làm ăn với nhau” và đầu tư đội tàu đánh cá vỏ sắt cỡ lớn, với cơ cấu đội tàu như nói trên thì nguồn vốn đầu tư sẽ không bị phân tán, giảm chi phí sản xuất và an toàn hơn, hiệu quả kinh tế hơn và mới đủ sức bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc. 
Sau khi đã có chủ trương các địa phương cần tính toán những việc phải làm như: Xây dựng mô hình cơ cấu đội hình đánh bắt xa bờ, xác định cơ cấu đội tàu, quy mô và số lượng tàu, kích cỡ và yêu cầu kỹ thuật đối với từng loại tàu. Không thiết kế, đóng mới các loại tàu đánh bắt bằng những phương pháp và ngư lưới cụ hủy diệt nguồn lợi thủy sản....
2. Ngư dân cần được chuyển giao công nghệ đánh bắt và bảo quản sản phẩm
Khi đóng tàu vỏ thép cho ngư dân phải chú ý đến công nghệ bảo quản sản phẩm sau khai thác, và phải xác định khai thác bằng nghề nào để thiết kế cho phù hợp. Đồng thời chuẩn bị chính sách đào tạo nguồn nhân lực cho ngư dân bởi vì đây cũng là một thách thức đối với chủ tàu vì nhân lực lao động trên tàu phải đòi hỏi phải tương xứng với  kỹ thuật điều khiển tàu hiện đại, khác xa với tàu cá vỏ gỗ.
Khi xây dựng mô hình tàu vỏ thép, cần phải ưu tiên phát triển tàu hậu cần trước. Bình thường 12 - 15 tàu gỗ cần 1 tàu hậu cần, tàu thép sản lượng đánh bắt cao thì 1 tàu hậu cần chỉ đáp ứng được cho 8 - 10 tàu vỏ thép. Thiếu tàu hậu cần trên biển, tàu cá phải chạy về bờ để bán sản phẩm. Nếu vài chục chiếc về cùng một lúc, sản lượng không kịp mua, chủ tàu dễ bị ép giá.
3. Cần đầu tư đồng bộ và hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm.
Để chuyển đổi từ tàu gỗ sang tàu sắt là thay đổi thói quen sản xuất, phải tuyên truyền cụ thể cho ngư dân hiểu rõ về lợi ích, phải chuyển giao khoa học công nghệ và đầu tư hạ tầng, hậu cần đồng bộ. Về thiết kế tàu vỏ sắt, ngành chức năng nên tham khảo ý kiến ngư dân, chọn những mẫu tàu phù hợp cho từng loại nghề. Nếu cứ tập trung phát triển tàu to, tàu vỏ sắt mà hạ tầng không đồng bộ, thì cũng không mang lại hiệu quả. Cần xây dựng những nhà máy, xí nghiệp sửa chữa tàu vỏ sắt. Bởi hiện nay, ở hầu hết các địa phương chỉ có những nhà máy đóng, sửa chữa tàu vỏ gỗ. Dịch vụ hậu cần nghề cá phải khép kín đáp ứng hiệu quả cho các tàu vỏ sắt hiện đại, hỗ trợ thu mua, chế biến và xuất khẩu, phân phối nguyên liệu thủy sản cho các nhà máy chế biến trong nước, nước ngoài, góp phần tạo cơ hội việc làm, nâng cao thu nhập cho bà con ngư dân. 
                                                                                                 Thân Văn Minh